Wat is het Gamewoordenboek?

Noob, aggro, NPC, joinen: ken je deze woorden? Ze staan allemaal, samen met nog veel meer woorden, in het online Gamewoordenboek. Het Gamewoordenboek is een gelegenheidswoordenboek van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) over gamewoorden, samengesteld naar aanleiding van het NEMO-thema Game on. De redactie van het Gamewoordenboek, die onder meer bestond uit INT-taalkundigen die zelf ook gamers zijn, stelde een lijst met meer dan 300 gamegerelateerde woorden en hun betekenissen samen, soms ook met de herkomst van de woorden erbij.

Het Gamewoordenboek past in een reeks van gelegenheidswoordenboekjes. Als lexicografisch instituut stelt het INT bij bepaalde gelegenheden speciale themawoordenboekjes samen, zoals het (historische) Voetbalwoordenboekje naar aanleiding van het FIFA Wereldkampioenschap, en het Generatiewoordenboekje naar aanleiding van het Boekenweekthema van 2026 ‘Mijn generatie’. Het Gamewoordenboek is de nieuwste in deze reeks, en is ontwikkeld in samenwerking met NEMO Kennislink.

Wat voor woorden staan er in het Gamewoordenboek?

Games zijn zeer divers, en dat geldt ook voor de terminologie die ervoor wordt gebruikt. Zo bevat het gamewoordenboek woorden voor verschillende soorten games en gamegenres, zoals tower defense en MMORPG, maar ook begrippen over hardware en software die het spelen van games mogelijk maken, zoals console en server. Er zijn ook woorden voor de dingen die je in games tegenkomt: dat gaat dan bijvoorbeeld om spelmechanismes zoals een tutorial, quest of knock-back, andere personages zoals NPC’s of bots, en kenmerken van specifieke gamegenres, zoals class of wave. Het woordenboek bevat ook een grote verzameling woorden uit de gamercultuur die gamers onderling gebruiken, zoals chat, GG, en lock in.

Ook vanuit taalkundig perspectief zijn gamewoorden interessant. Zo bevat gametaal veel afkortingen, zoals GG, XP en HP. Daarnaast zijn er uit de gamewereld ook veel Engelse woorden overgewaaid, die dan weer op voorspelbare wijze worden vernederlandst, zoals killen en joinen. Ook ontstaan er in gametaal nieuwe, figuurlijke betekenissen van bestaande (Engelse) woorden, zoals skin en kiten. De gamewereld is tot slot ook een broedplaats voor jongerentaal: zo heeft het woord NPC, oorspronkelijk een gameterm, onder jongeren een algemene beledigende betekenis ontwikkeld, voor een oppervlakkig persoon die niet voor zichzelf zou kunnen nadenken.

Uiteraard is het woordenboek niet uitputtend: er komt steeds nieuwe gametaal bij en gameterminologie die uitsluitend in specifieke games gebruikt wordt is over het algemeen niet opgenomen. Ook woorden uit de algemene (Engelse) taal die je in hun reguliere betekenis ook in gamecontexten gebruikt, zoals jump, zijn niet altijd opgenomen.

Voor wie is het Gamewoordenboek?

Het Gamewoordenboek is gemaakt voor iedereen die geïnteresseerd is in games of gametaal. Dat kunnen gamers zijn, maar bijvoorbeeld ook ouders die benieuwd zijn naar het taalgebruik van hun kinderen. Voor het samenstellen van het woordenboek heeft de redactie internet en ervaringsdeskundigen geraadpleegd om goede definities op te stellen.