03 mrt 2020

Hoe kunnen nieuwkomers nog beter begeleid worden bij hun taalverwerving van het Nederlands?

De Taalunie heeft een nieuw advies gepubliceerd over hoe nieuwkomers in Nederland en Vlaanderen beter ondersteund kunnen worden bij hun taalverwerving van het Nederlands. Het doel ervan is de overheden te adviseren over hun beleid om nieuwkomers snel en effectief Nederlands te laten leren. De belangrijkste aanbevelingen zijn maatwerk bieden, zorgen voor geïntegreerd leren, taalcontact stimuleren en oefenkansen in de praktijk mogelijk maken.

Het advies werd opgesteld op verzoek van het Comité van Ministers, de Interparlementaire Commissie (IPC), de Raad voor de Nederlandse Taal en Letteren (RNTL) en het Platform Onderwijs Nederlands en Nederlands als Tweede Taal (PONT2) van de Taalunie. Een expertgroep onder leiding van prof. dr. Folkert Kuiken heeft het advies geschreven. Het advies is gebaseerd op literatuuronderzoek van wetenschappelijke publicaties, beleidsadviezen en goede praktijkvoorbeelden van de afgelopen vijftien jaar. Bij het advies zijn ook implementatiekansen voor het beleid geformuleerd door een ambtelijke werkgroep.

Advies Taal en nieuwkomers

De belangrijkste aanbevelingen zijn:

  1. Kies voor maatwerk en veranker het in alle beleidsinitiatieven rond het NT2-onderwijs. Om maatwerk te kunnen leveren, is meer samenwerking nodig tussen onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties, gemeentes en bedrijven
  2. Vertrek vanuit het begrip doelsituatie als het gaat om het bepalen waar nieuwkomers naartoe werken. De doelsituatie, die met een goede intake kan worden vastgesteld, is een krachtig uitgangspunt voor onderwijs op maat. Het stelt de nieuwkomer in staat om efficiënt en doelgericht toe te werken naar een passende maatschappelijke positie in de samenleving.   
  3. Voorzie in een brede intake voor alle nieuwkomers. Een brede intake biedt zicht op de talige vaardigheden die de nieuwkomer nodig heeft om een bepaalde maatschappelijke positie te kunnen vervullen (doelsituatie), maar ook op kwaliteiten en/of hiaten op het vlak van digitale-, gezondheids-, financiële- en rekenvaardigheden.
  4. Geef monitoring een steviger plek in het nieuwkomersbeleid. Zo kunnen de betrokkenen een samenhangender en een effectiever aanbod verzorgen en doelgericht sturen op het gebied van kwaliteit en uitgaven.
  5. Maak ruimte voor geïntegreerd leren. Trajecten waarbij een opleiding, baan of een andere rol in de maatschappij gecombineerd worden met taalleren, zorgen voor voorspoedige participatie. Geef (taal)aanbieders een bredere opdracht en verwijder de financiële en inhoudelijke schotten tussen organisaties en sectoren.
  6. Blijf investeren in competente (NT2-)leraren. Professionals die lesgeven aan nieuwkomers moeten onderwijs op maat bieden, kwaliteitsvolle interactie uitlokken, digitale mogelijkheden kennen en een stevige basis hebben op het vlak van NT2-didactiek.
  7. Stimuleer en faciliteer taalcontact. Taalcontact in de buurt, op school, bij de sportvereniging en door geïntegreerde taal- en werktrajecten is een belangrijk instrument als het gaat om het verwerven van een tweede (derde, vierde....) taal.
  8. Neem de ontwikkeling van digitale geletterdheid mee in het programma van de inburgering. Digitaal geletterd zijn is van vitaal belang om mee te doen in de samenleving.
  9. Investeer in beleidsvoorbereidend, – ondersteunend en –volgend onderzoek. Wetenschappelijk onderzoek heeft al aardig wat inzichten opgeleverd als het gaat om het efficiënt en effectief begeleiden van nieuwkomers die Nederlands leren.

Meer informatie

Het hele advies vindt u in het dossier Taal en nieuwkomers op de website van de Taalunie.

Reacties