Themadag De standaardtaal: van strakke norm tot vrije vorm?

Rik Vosters belicht het taalhistorische proces van standaardisatie, met bijzondere aandacht voor de standaardisatie van het Nederlands vanuit Noord-Zuidperspectief. Daarbij zal hij enkele hardnekkige mythes over het ontstaan van de Nederlandse standaardtaal bijstellen en ontkrachten.

Vervolgens neemt Peter-Arno Coppen het onderwijs in de standaardtaal onder de loep. De voortdurende verandering van opvattingen over taal en taalonderwijs lijkt chaotisch. Die schijnbare chaos bevat evenwel een regelmatigheid die lijkt op eenzelfde slingerbeweging als bredere Europese maatschappelijke en culturele trends vertonen. Hij zal als een moderne professor Zonnebloem deze slinger interpreteren en ook de toekomst van het taalonderwijs schetsen.

Daarna vertrekt Stefania Marzo vanuit de Limburgse mijnstreken om taalcontact als motor tot verandering in Vlaanderen toe te lichten. Daar creëerde intens taalcontact tussen lokale dialecten en migratietalen een uniek taallandschap, een laboratorium voor taalverandering, waarvan de e􀆯ecten vandaag nog steeds voelbaar zijn in het Nederlands in Vlaanderen. Vanuit het verleden kijkt ze vervolgens naar het heden en naar hoe jongeren en oudere generaties en instituties zich tussen talen en variëteiten bewegen.

Jos Swanenberg zal als laatste spreker ingaan op het fenomeen van de-standaardisatie. Het taalgebruik is in de laatste decennia sterk veranderd. Met het verschijnen van socialemediaplatforms zijn er ook andere manieren van spreken en schrijven ontstaan. Dat taalgebruik staat niet los van het taalgebruik in niet-digitale omgevingen: populaire uitspraken maken gemakkelijk de oversteek van platform naar praktijk in ons dagelijks leven. Zijn zulke afwijkingen van de norm per definitie fout? Of geven ze ons een eerste blik op het Nederlands van de komende jaren?

An De Moor zal de dag modereren en afsluiten met een paneldiscussie met de sprekers, met als bijzondere gast: Gunther Van Neste, algemeen secretaris van de Taalunie. Tot welke conclusies kunnen we komen als het gaat om de standaardtaal? Na afloop kan de discussie bij een drankje worden voortgezet. 

Schrijf u in voor de themadag De standaardtaal: van strakke norm tot vrije vorm?